تبلیغات
مجله پایداری سرو سرخ ((کانون دانش آموختگان ادبیات پایداری فارس)) - عملیات های دفاع مقدس
مکان تبلیغات متنی شما
درباره ما
آخرین مطالب
لینکستان
آمار سایت
 
مکان تبلیغات شما مکان تبلیغات شما Create your flash banner online in 5 step


والفجر 1

منطقه عملیاتی: موقعیت و دلایل انتخاب منطقه
والفجر 1

منطقه عملیاتی والفجر 1، حد فاصل زبیدات تا شیار بجلیه بر روی ارتفاعات حمرین در داخل خاک عراق و محور های جنوبی رودخانه دویرج و پاسگاه مرزی پیچ انگیزه و منطقه شرهانی در شمال فکه قرار گرفته است. این منطقه از نظر ویژگی های طبیعی، شامل تپه های نیمه مرتفع (ماهور) است که بخشی از آنها در داخل خاک عراق و بخش دیگر در خاک ایران قرار دارد.ٍ
ارتفاعات مهم منطقه عبارتند از 178، 175، 165، 135، 139، 129، 112، 105. بیشتر این ارتفاعات در منطقه جنوبی و در امتداد جنوب شرقی جبال حمرین واقع هستند و به شکل دهلیز صخره ای دیده می شوند. به عبارت دیگر بلندی ارتفاعات از غرب رودخانه دویرج به بعد افزایش می یابد تا اینکه در قسمت بالای آن، دو دهلیز وسیع را تشکیل می دهد؛ به طوری که ارتفاعات مهم منطقه بر روی این دو یال قرار می گیرد. همچنین پس از دشت سپیده در این قسمت ارتفاعات جبل فوقی به موازات جبال حمرین شروع می شود و پس از آن، آب گرفتگی و باتلاق های هور الهلغل و هور السناف قرار گرفته است.
ویژگی طبیعی دیگر این منطقه وجود رودخانه فصلی دویرج است. همچنین شیار های متعددی در منطقه وجود دارد که مهم ترین آنها بجلیه و سمیده می باشند. شیار سمیده، تپه 165، ارتفاعات مثلثی، قله 112 و پیچ انگیزه از نقاط استراتژیک منطقه به شمار می روند.
در این منطقه، دشمن موانع و استحکامات وسیعی را ایجاد کرده بود که می توان به کمین، میدان مین در پشت رودخانه دویرج ـ که عمق آنها به بیش از 40 متر می رسید ـ سیم های خاردار توپی و حلقوی و سپس کانال اشاره کرد.
در خصوص دلایل انتخاب منطقه عملیاتی والفجر 1 لازم به ذکر است که در سلسله بحث های که در میان فرماندهان نظامی برای انجام عملیات والفجر مقدماتی انجام گرفته بود، دو دیدگاه مطرح شده بود: دیدگاه اول بر این باور بود که نیرو ها بایستی در جنوب فکه و زمین های رمل وارد عمل می شدند. این دیدگاه به دلیل برتری توان تسلیحاتی و تجهیزاتی دشمن، همواره مناطقی را برای عملیات پیشنهاد می کرد که کمبود توان نیرو های خودی جبران شود. از این رو چنین تصور 
می شد که وجود زمین رمل در جنوب فکه موجب می شود دشمن گمان می کند از این محور ها حمله ای صورت نخواهد گرفت. در واقع، این دیدگاه به چگونگی درگیری و انتخاب منطقه نبرد به صورت غیر سنتی 
می نگریست. دیدگاه دوم که دارای اندیشه کلاسیک و مبتنی بر روش های سنتی بود زمین شمال فکه را برای انجام عملیات پیشنهاد 
می کرد. بر اساس این دیدگاه تصرف ارتفاعات حمرین و ادامه حمله از طریق جاده "بزرگان" به سوی پل "غزیله"، زمینه ساز حمله به عماره خواهد بود. پس از آنکه عملیات والفجر مقدماتی نتوانست به اهداف مورد نظر دست یابد، دیدگاه کلاسیک انجام عملیات بر روی منطقه شمال فکه را مطرح کرد و بر روی این راهکار اصرار ورزید و بدین ترتیب عملیات والفجر 1 در دستور کار قرار گرفت. ‏
از دیگر دلایل انتخاب این منطقه برای انجام عملیات عارضه دار بودن زمین، لزوم تصرف ارتفاعات سرکوب و تحمیل خطر پدافندی در دشت به دشمن و همچنین امکان انهدام دشمن بر روی ارتفاعات بود. عارضه داربودن زمین منطقه موجب می شد نیرو های پیاده خودی بتوانند بر روی آن به راحتی مانور کنند. در مقابل، نیرو های زرهی دشمن با محدودیت مواجه می شد و همچنین امکان ادامه جنگ در روز نیز میسر بود.‏
هدف عملیات والفجر 1 به این شرح بود: ارتفاعات حمرین، دشت سمیده و جبل فوقی هدف های واسط و رسیدن به پل غزیله هدف نهایی عملیات بودند که پس از موفقیت در مرحله اول و نیز وجود توان کافی، نسبت به تامین آن اقدام می شد.‏


------------------------------------------------------------------------------
کربلای 5؛ رکوردی جدید در جنگ​های زرهی جهان

عملیات کربلای 5 به فاصله کمی پس از کربلای 4 در حالی اجرا شد که عملیات کربلای 4 به دلیل لو رفتن اطلاعات، توفیق لازم را به دست نیاورد ولی رزمندگان ایرانی توانستند به فاصله خیلی کمی یعنی حدود 2 هفته نیروهای خود را به محور شلمچه منتقل کنند و عملیات کربلای 5 را در آن محور به دشمن تحمیل کنند. عملیات کربلای 5 را باید یکی از اعجازهای نظامی جهان دانست چراکه یکی از پرتراکم‌ترین نبردهای زرهی جهان از منظر تعداد ادوات زرهی است. خط دفاعی نیروهای بعثی در این عملیات پرتراکم‌ترین خط دفاعی زرهی جهان بود زیرا عراق در طول عملیات کربلای 5 ، بیش از 5500 تانک و نفربر را برای مقابله با رزمندگان پرتوان کشورمان به‌کار برد که در طول جنگ‌های کلاسیک جهان کم‌سابقه است. تا پیش از این، بزرگ‌ترین نبرد زرهی جهان در جنگ جهانی دوم در نبرد کورسک در روسیه بود که در آن آلمان و روسیه هرکدام 2500 تانک و نفربر استفاده کردند که در مجموع 5000 تانک در این نبرد استفاده شد اما نیروهای بعثی به تنهایی در خطوط دفاعی در منطقه عملیاتی کربلای 5 از 8 لشکر و 17 تیپ زرهی و مکانیزه استفاده کردند که شمار تانک‌ها و نفربرهای آنان را در این نبرد به 5500 دستگاه رساند که در تاریخ جنگ‌های کلاسیک جهان بی‌نظیر است. به گفته کارشناسان، دشمن در منطقه شلمچه زمین را به شکل پنج‌ضلعی درآورد که از استحکامات بسیار پیچیده‌ای برخوردار بود. این استحکامات را باید پیچیده‌ترین خطوط دفاعی جهان دانست که حتی تصور شکست آن ناممکن بود. ارتش بعث با به‌کارگیری پیچیده‌ترین تجربیات نظامی شرق و غرب و با استقرار خود در منطقه، حداکثر توان خود را جهت سد کردن پیشروی نیروهای اسلام به‌کار گرفت و آن منطقه را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دژهای تسخیرناپذیر جهان ثبت کرد. این عملیات به کارشناسان نظامی جهان نشان داد که با نیروی رزمی جدیدی در صحنه نظامی جهان مواجه شده‌اند که کارکردهای تاکتیکی آن با هیچ یک از معیارهای جنگ‌های کلاسیک قابل تحلیل نیست. فروپاشی تجمع بی‌سابقه تانک‌ها و انبوهی از موانع غیر قابل تصور در عملیات کربلای 5 سندی قطعی بر کسب بزرگ‌ترین افتخارات نظامی جهان توسط رزمندگان ایران است.


برچسب‌ها: کربلای 5

---------------------------------------
نگاهی به عملیات كربلای 5
    درست 35 سال پیش در فاصله دی تا بهمن سال 65 یكی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین عملیات‌های نظامی ایران در مقابل تجاوز ارتش بعث عراق كه باعث زمینگیری دشمن و از كار افتادن ماشین جنگی عراق بود، به وقوع پیوست.
عملیات‌های كربلای چهار و پنج زمانی انجام شد كه دشمن با پیچیده‌ترین موانع و پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی حتی خواب شكست در این منطقه را پیش‌بینی نمی‌كرد. حضور یگان‌های رزمی خراسان همچون گذشته در این دو عملیات قابل توجه و تاثیرگذار بود. لشكر 5 نصر، لشكر 21 امام رضا(ع)، لشكر ویژه شهدا، تیپ 88 انصار الرضا(ع)، لشكر 43 امام علی(ع) و تیپ 313 حر از این نمونه‌اند.
اگرچه عملیات كربلای 4 به موفقیت نینجامید، لیكن تاكتیك به كار رفته در آن عملیات در محور شلمچه كه سبب شكسته‌شدن خط دشمن و نفوذ به عمق مواضع آن‌ها شد، آسیب‌پذیری موانع مستحكم شرق بصره را آشكار ساخت. عملیات كربلای 5 در وضعیت بسیار دشواری‌، طراحی و بلافاصله آغاز شد. در این عملیات، مواضع عراق در كانال پرورش ماهی، پنج ضلعی و شلمچه از سمت شمال مورد هجوم قرار گرفت و بسیاری از مرزهای نفوذناپذیر تسخیر شد. از آنجا كه این عملیات تنها دو هفته پس از پایان عملیات كربلای 4 به وقوع پیوست. دشمن از نظر زمان غافلگیر شد و دو هفته بعد بصره در معرض خطر جدی قرار گرفت.
فرصت‌دادن به نیروهای رزمی سپاه و واگذاری این منطقه به معنای تسلیم عراق و تحقق خواسته‌های جمهوری اسلامی ایران در جنگ بود. لذا عراق پذیرفت كه برای سد كردن حركت رزمندگان ایران بهای سنگینی بپردازد. در حقیقت زمین شرق بصره، رگ حیات عراق بود و به همین منظور آتش سنگینی را تهیه كرده بودند.
در این عملیات‌ها بیش از 140 تیپ عراق در منطقه از 50 تا صددرصد تخریب شد و نزدیك 90 هزار نیروی دشمن كشته شد.عملیات‌های كربلای 4 و 5 نشان داد تمام كارهای خارق‌العاده‌ای كه عراق با 1200 كارشناس خارجی در منطقه طراحی كرده‌اند در مقابل ایمان و عزم و اراده فرماندهان و رزمندگان ایرانی در 45 روز شكسته شد.
بازتاب عملیات كربلای 5
شكستن خطوط و استحكامات و پیشروی در شرق بصره، توانایی‌ها و قابلیت‌های نظامی عراق را بار دیگر زیر سئوال برد‌؛ چنانكه روزنامه آبزرور چاپ پاریس به نقل از كارشناسان غربی نوشت: «برای اولین‌بار از آغاز جنگ تاكنون، ناظران و كارشناسان غربی در مورد امكانات دفاعی عراق دچار تردید شده‌اند.»
همچنین تاكید بر توانایی نظامی ایران، بخش دیگری از تحلیل‌های ارائه شده در رسانه‌های خبری بود، چنانكه رادیو بی‌بی‌سی طی تحلیل در همین زمینه با توجه به تجربه سپاه در عملیات فاو و عبور از رودخانه اروند، ضمن اشاره به عبور از منطقه آب‌گرفتگی و كانال پرورش ماهی در عملیات كربلای 5 گفت: «موفقیت ایران در عبور از دریاچه ماهی، یك بار دیگر توانایی ایران در عبور از آبراه‌ها را نشان می‌دهد.»
هفته‌نامه نیوزویك نیز ضمن تاكید بر پیروزی ایران در عملیات كربلای 5، بر شرایط پیروزی ایران بر عراق اشاره كرد: «تهاجم ایرانی‌ها در نزدیكی بصره، حداقل یك چیز را در خصوص جنگ ایران و عراق تغییر داده و آن این مسئله است كه برای اولین بار طی چند سال گذشته، این احتمال را كه یك طرف حقیقتا بر دیگری پیروز شود، مطرح ساخته است.»
و نكته پایانی آنكه عملیات غرور آفرین كربلای 5 و درهم شكستن مجهزترین خط دفاعی تاریخ جهان به دست رزمندگان اسلام، حامیان صدام را بر آن داشت تا برای جلوگیری از ثبت پیروزی نهایی در جبهه نبرد به نام ایران، قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص جنگ ایران و عراق را به تصویب رساندند. قطعنامه‌ای كه حداقل‌های مورد انتظار ایران در خصوص شناسایی متجاوز و پرداخت غرامت و پایان تجاوز را در خود گنجانده‌بود.

برچسب‌ها: كربلای 5

-----------------------------------------------
عملیات رمضان

پس از آزاد سازی خرمشهر که در سوم خرداد ماه و با عملیات بیت المقدس میسر گردید تصمیم گیران سیاسی و نظامی کشور طرح عملیاتی را پی ریختند که با نام رمضان شناخته می شود. اما در این برهه وقایعی در منطقه و به طور مشخص در لبنان و فلسطین به وقوع پیوست که اوضاع را پیچیده تر ساخت. توضیح اینکه مقارن با طراحی عملیات رمضان اسرائیل به اردوگاه‌های فلسطینی و نیز جنوب لبنان یورش برد و این مناطق مسلمان‌نشین را تحت اشغال خود در آورد. در چنین فضایی سردمداران سیاست خارجی عراق و نیز حامیان و همپیمانان منطقه‌ای و بین‌المللی آن از فرصت بهره جسته و زمان را زمانی مساعد یافتند تا از پیروزی های رو به گسترش ایران جلوگیری نمایند. به همین دلیل کشور های منطقه خواستار قطع جنگ بین ایران و عراق شدند و بر مسئله لبنان و فلسطین تاکید کردند. ‏

کشورهایی که زمان تجاوز عراق به ایران و آن هنگام که خاک ایران به اشغال رژیم بعث درآمده بود نه تنها هیچ موضع مخالفی علیه متجاوز اتخاذ نکرده بودند به یکباره پس از مشاهده 
موفقیت‌های ایران رنگ عوض کرده و خواستار صلح شدند. در همین رابطه مقامات عربستان طی نامه ای به حضرت آیت‌الله‌خامنه‌ای، رئیس جمهور وقت، پیشنهاد کردند که‌هیئتی از طرفین جنگ به عربستان عزیمت و در آنجا مذاکرات صلح آغاز شود. زمانی هم که دولت ایران علت تغییر موضع را از سیاستمداران سعودی جویا شد در پاسخ اظهار داشتند: فعلا مسئله اسرائیل مطرح است، ایران چه می خواهد؟ عراق هم که عقب نشینی کرد. عراقی ها نیز در حالی که از نبردهای رزمندگان اسلام در جبهه های جنگ به هراس افتاده بودند در بوق‌‌های تبلیغاتی خود دمیدند و خود را خواستار صلح و آتش بس نشان دادند و حتی اعلام کردند حاضر به آتش بس و اجازه عبور نیروهای ایران از خاک عراق برای جنگ با اسرائیل می باشند اما امام با درایتی منحصر به فرد استراتژی "راه قدس از کربلا می گذرد" را مطرح نمود و تمام نقشه های دشمنان را خنثی نمودند.‏

از دیگر مسائلی که در مورد طراحی و اجرای عملیات رمضان به وجود آمد مسئله ورود به داخل خاک عراق بود زیرا تا قبل از این عملیات، عملیات های ایران عمدتا برای آزاد سازی مناطق تحت اشغال دشمن انجام شده بود. اما بدیهی و طبیعی بود که از نظر اعتقادی برای نیروهای خودی ابهامی در این مورد وجود نداشت چرا که عقب نشینی سراسری دشمن در پی شکست های سنگینی که متحمل آن شده بود به هیچ وجه ضامن توقف آنها پشت مرزها نبود ضمن اینکه مسئله تنبیه متجاوز در طول دوران دفاع مقدس بویژه در دوره مزبور از محورهای اصلی سیاست‌های ایران به شمار می رفت.‏

به هر تقدیر با کش و قوس های به وجود آمده و تاخیری که رخ داد عملیات رمضان بر این اساس طراحی شد که با حضور قوای نظامی ایران در پشت رودخانه دجله و اروند رود و تسلط بر معابر وصولی بصره در ادامه عملیات فتح المبین و عملیات بیت المقدس، عملا از نظر سیاسی ـ نظامی موقعیت و موضع بهتر و برتر برای جمهوری اسلامی فراهم آید که یا غرب به عنوان حامی و مشوق عراق در جنگ تن به تغییرات اساسی در عراق بدهد یا در غیر این صورت امکان ادامه جنگ در آینده از موضع قوی تری برای ایران فراهم شود. به طور کلی در مقطع مذکور دلایل ذیل برای ورود به خاک عراق مطرح می شد:‏

‏"1. پس از تجاوز اسرائیل به جنوب لبنان و عقب نشینی سراسری عراق از مناطق اشغالی، کشورهای مرتجع منطقه موقعیت را مغتنم شمرده، طی نامه هایی ضمن نادیده انگاشتن حقوق حقه ایران نسبت به موقعیت برتر ایران بی اعتنایی نشان داده و خواستار آتش بس شدند. در این وضعیت ورود به خاک عراق به این نوع برخوردها با ایران پایان می داد.‏

‏2. تنبیه صدام به عنوان متجاوز، تا بدین وسیله زمینه های هر گونه تجاوز به مرزهای جمهوری اسلامی در آینده از میان برداشته شود.‏

‏3. استراتژی "راه قدس از کربلا می گذرد" بر تداوم عملیات تا حل نهایی مسئله جنگ تکیه داشت و تلویحا این نکته را نیز مطرح می کرد که انقلاب اسلامی ایران از این طریق می تواند برخورد جدی تری با غرب نموده و مبارزه با اسرائیل را به نحو بهتری تدارک بخشد.‏ ‏4. توقف در پشت مرزها مطلوب غرب بود و تن دادن به این حربه دشمن معنایی جز گرفتار شدن در یک دام معنای دیگری نداشت."‏ منطقه عملیاتی رمضان محصور است میان زمین مثلثی شکل که وسعت آن حدود 1600 کیلو متر مربع می باشد. این منطقه از طرف شمال به پاسگاه های مرزی کوشک و طلائیه در جنوب هویزه و حاشیه جنوبی هور الهویزه به طول 50 کیلومتر و از غرب به رودخانه اروند به طول 80 کیلومتر و از شرق به خط مرزی شمالی ـ جنوبی از کوشک تا شلمچه به طول شصت کیلومتر محدود می شود. در این منطقه روی رودخانه اروند چهار پل احداث شده است که دو پل در منطقه تنومه و دو پل در منطقه نشوه می باشد.‏

 
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
امكانات جانبی