تبلیغات
مجله پایداری سرو سرخ ((کانون دانش آموختگان ادبیات پایداری فارس)) - گفتگوی روزنامه کیهان با نویسنده حافظ هفت 5شنبه31فروردین
مکان تبلیغات متنی شما
درباره ما
آخرین مطالب
لینکستان
آمار سایت
 
مکان تبلیغات شما مکان تبلیغات شما Create your flash banner online in 5 step
گفتگوی روزنامه کیهان با نویسنده حافظ هفت 5شنبه31فروردین

      لیلا كریمی
رمان «حافظ هفت» به قلم اكبر صحرایی، رمانی درباره سفر 9 روزه مقام معظم رهبری به شیراز است. این رمان در 9 فصل سفر رهبر انقلاب به شیراز را در نوروز 87 در قالبی داستانی روایت می كند. ماجرای كلی اثر در رابطه با حضور دو شخصیت اصلی «جعفر» و «پانوسیان» در روزهای حضور مقام معظم رهبری در شهر شیراز است.
رمان «حافظ هفت» در مدت كوتاهی به چاپ پنجم رسیده است و به بهانه چاپ مجدد این كتاب با نویسنده اثر، اكبر صحرایی در پیرامون كتاب، گفت وگویی كرده ایم كه می خوانید:
- طبق روال های قبل از نویسنده ای دعوت می شد در سفر رهبر به استان های مختلف با ایشان برود و سفرنامه ای بنویسد، چه كسی از شما دعوت به نگارش كتاب كرد؟
تلفنم زنگ خورد و دوست نویسنده ام محسن مؤمنی این پیشنهاد را داد و اختیار را به من داد تا روی نوشتن سفرنامه آقا به فارس فكر كنم و 9 روز را با ایشان باشم و اتفاقات این 9 روز را از نزدیك ببینم و سفرنامه بنویسم و مهلت یك هفته خواستم برای فكر كردن.
- چرا در این مهم تأمل كردید و مهلت خواستید؟
بعد از نوشتن سفرنامه های «سفر سیستان» امیرخانی، «در مینودر» و «سفر بخیر اما» بایرامی و... كار نوشتن سفرنامه سخت شده بود. سخت از این بابت كه بعد از نوشتن چند سفرنامه یك نواخت و مشابه، آن هم در مورد یك شخصیت خاص، دست نویسنده برای نوشتن محدود و بسته می شود. توجه كنید كه سفرهای آقا در عین این كه تازگی و طراوت خاص خود را دارد، تعریف شده و در سفرها، چه دیدارهای عمومی، چه خصوصی، در استان ها به شكلی تكرار می شود. هر چند در سفرنامه اول (سفر سیستان) این مورد تا حد زیادی منتفی است و متن نویسنده برای خواننده تازگی دارد. اما سفرنامه بعدی هرچه بیشتر نوشته می شود، نوشتن رویدادها برای خواننده تكراری و معمولی می شود و این جاست كه باید نویسنده از تمهیدات، خلاقیت و ابزارهای دیگری استفاده كند تا اتفاقاتی را كه خواننده در سفرنامه های قبل خوانده و از آن ها آگاهی دارد، جذاب و نو جلوه كند. من دو راه پیش رو داشتم، اول: در ادامه نوشتن سفرنامه هایی كه قبلا نوشته شده و هركدام ویژگی و امتیازات خاص خود را دارند، من هم یك سفرنامه بنویسم با همان سبك و فرم.
دوم: كاری تألیف شود كه با بقیه سفرنامه ها متفاوت باشد و یا حداقل مشابه نباشد. اعتقاد داشتم و دارم نوشتن با سبك كارهای قبل، حتی اگر با نثر و زبان خوب هم نوشته شود، كلیشه ای از كار درخواهد آمد. بنابراین یا باید ننوشت، یا باید متفاوت نوشت. خوب برای متفاوت نوشتن، كار سخت بود و باید طرحی مناسب پیدا كرد و این فكر كردن نیاز داشت. به طبع بعد از یك هفته مهلت و فكر كردن، پیشنهادم این شد كه برای جذابیت كار، باید از عناصر داستانی بیشتری استفاده كرد.
- و پیشنهاد خاص شما چه بود؟
نوشتن رمان و استفاده از تخیل. البته رمانی كه مستندات سفر 9 روز آقا بدون تحریف در رمان كامل مصرف شود. بنابراین ما در رمان با دو شخصیت تخیلی (پانوسیان و جعفر) روبرو هستیم كه در معرض و درگیری اتفاقات و حوادث واقعی قرار می گیرند. این جا بود كه پارادوكس و تضاد هم شكل می گرفت. التزام و اعتقاد به مستندات و حضور دو شخصیت خیالی در متن مستندات چگونه امكان دارد؟ به گمانم همین پارادوكس و تضاد، می توانست متن را جذاب كند.
-درباره شخصیت اصلی داستان توضیح دهید و شخصیت اصلی داستان را چرا یك ارمنی در نظر گرفتید؟
به گمان من، تخیل، زاییده واقعیت بیرونی است. پانوسیان نویسنده ارمنی به تنهایی وجود ندارد، اما شاید بتوان مجموع چند شخصیت را در او دید. یعنی پانوسیان مجموع خصوصیات چند انسان است. چنان كه جعفر عابدی شخصیت دیگر رمان همین طور است. اما چرا شخصیت اصلی من ارمنی یا مسیحی انتخاب شد؟ دلیلش همان نگاه متفاوت بود كه باید در رمان حافظ هفت تنیده می شد. ما تا قبل از رمان حافظ هفت. در سفرنامه هایی كه به چاپ رسیده، راوی و نویسنده متن یكی است و در ضمن از نگاه یك شیفته به آقا و وقایع نگاه می كند. به گمانم این نگاه و تكرار آن برای خواننده عادی شده بود، طبیعی است برای خواننده جذاب تر است كه ببیند و بداند نگاه یك نفر غیرشیفته و حتی غیرمسلمان نسبت به رهبر و رویدادها چگونه است! هر چند ما در عین حال نگاه جعفر عابدی شیفته را هم داریم. انتخاب شخصیت بی طرف، باعث می شود تا خواننده هم داوری نكند و منتظر شود تا ببیند كه بالاخره راوی ارمنی (پانوسیان) به چه قضاوت و نگاهی در مورد آقا می رسد كه این خود بهترین تعلیق در طول رمان است. از طرفی دست نویسنده هم باز می شود تا نگاه دیگران را هم بدون دغدغه بنویسد و این یعنی مخاطب بیشتر برای كتاب.
-بومی نویسی تعریف خاصی دارد كه شما در این اثر به خوبی رعایت كردید. چه معیارهایی را شما در این اثر مدنظر داشتید؟
طبیعی است كه حوزه جغرافیایی رمان، فارس و عمدتا شیراز است. بنابراین خواننده باید حال و حس فارس و شیراز را هم در متن حس كند. چنان كه ما در رمان تاریخ و اتفاقات فارس و شیراز را در انقلاب و دفاع مقدس هم می بینیم. من سعی كردم در لحن، زبان، توصیف فضا و... اصل بومی نویسی را به قول شما مدنظر قرار دهم. بوم نویسی در جهان یكی از ویژگی های یك اثر ادبی ممتاز است.
-سفرنامه های دیگری در مورد سفرهای رهبری به جاهای دیگر نوشته شده است كه در نوع خودشان ارزشمند هستند، آیا «حافظ هفت» وامدار سفرنامه های دیگر بوده است؟
برای شروع كار یك ماه وقت داشتم. باید اعتراف كنم كه تا آن موقع هیچ كدام از سفرنامه های دوستان خوبم را نخوانده بودم. و به شدت به دنبال داستان بودم. همان موقع من با دو روش برای آغاز نوشتن كار روبرو شدم. اول اینكه، بنشینم و به دقت سفرنامه های قبل را بخوانم و از تجارب آن ها استفاده كنم و دوم، دندان روی جگر بگذارم و آن ها را نخوانم و كار خودم را بكنم تا مشكل تاثیرپذیری، تحت تاثیر درآمدن و یا به قول شما وامدار آن ها نشوم.
-و شما كدام را انتخاب كردید؟
به این نتیجه رسیدم كه سفرنامه های نوشته شده قبل را نخوانم و همه انرژی خودم را روی ابتكار و نوآوری خودم بگذارم. چرا كه اساسا از همان اول هم، ساختار رمان بر همین روال شكل گرفت. یعنی باید از كارهای نوشته شده مشابه فاصله می گرفتم. بنابراین این خطر وجود داشت كه ناخودآگاه با خواندن سفرنامه های قبل، بیش از این كه به ذهن و فكرم متكی شوم، از تجربه و روش های سفرنامه های قبل استفاده كنم. هر چند بعد از نوشتن نسخه اول رمان حافظ هفت، برای ارزیابی كارم، نشستم و چند بار سفرنامه ها را به دقت خواندم.
- از این روش راضی بودید؟
بله! فكر كنم استقبال خوانندگان هم به همین مطلب برمی گردد.
-رمان حافظ هفت در مدت كوتاهی به چاپ پنجم رسیده، به نظر شما دلیل استقبال در چیست؟ و یا بهتر بگویم ویژگی حافظ هفت نسبت به دیگر سفرنامه ها را در چه می دانید؟
این را باید منتقدین و خوانندگان محترم بگویند. اما من در پاسخ به پرسش های قبل به اجمال تفاوت حافظ هفت را نسبت به سایر سفرنامه های قبل اشاراتی كردم. حافظ هفت می تواند چند وجهی باشد، می تواند رمان باشد، در عین حال رمان مستند هم باشد. محتوا و موضوع سفرنامه باشد. اما رمان دفاع مقدس و انقلاب اسلامی هم باشد. به گمانم حافظ هفت تاریخ 30 ساله انقلاب است كه به صورت داستان نوشته شده است. خوب وقتی در رمانی ازطنز، تعلیق، گره، شخصیت پردازی مناسب و ... هم استفاده بشود، كتاب می تواند با وجود تعداد زیاد صفحات هم هدف استقبال قرار گیرد.
دلیل اصلی انتخاب اسم كتاب «حافظ هفت» كه شما عنوان كردید، اشاره ای به ترور رهبری در سال 60 كه با این كد محافظان رهبری خبر را اعلام كردند و اشاره به حافظ شیرازی است. آیا این اسم با محتوای كتاب سنخیت دارد؟
البته فقط این اشارات نیست، وجه های دیگری هم وجود دارد. كلمه هفت، روایت خواندن قرآن به هفت روایت یا سبك، مراحل هفت گانه عرفا. هفت شهر عشق عطار و البته حافظ نشانه جهانی شیراز... و خیلی چیزهای دیگر می تواند دلایل انتخاب اسم رمان باشد. و از همه مهم تر اسم مستعار شخصیت محتوایی رمان است.

 
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
امكانات جانبی