تبلیغات
مجله پایداری سرو سرخ ((کانون دانش آموختگان ادبیات پایداری فارس)) - گفتگو با غلامرضا کافی شاعر و منتقد
مکان تبلیغات متنی شما
درباره ما
آخرین مطالب
لینکستان
آمار سایت
 
مکان تبلیغات شما مکان تبلیغات شما Create your flash banner online in 5 step

          شعر اولین هنری بود كه با جنگ همراه شد



دكترغلامرضا كافی، شاعر و منتقد نام آشنایی برای اهالی شعر و ادب امروز است. او كه
در دانشگاه شیراز مشغول تدریس است، از فعالان عرصه نقد و تحلیل شعر آیینی و دفاع مقدس است . كافی تاكنون با بعضی از آثارش برگزیده جایزه كتاب سال شعر دفاع مقدس شده است كه كتاب «سمفونی سیم های خاردار»،«دستی بر آتش» و «بهار در برهوت» از آن جمله است.
 
از دیگر آثار این شاعر و منتقد می توان به «رواق خونی سنگر»،«زخم كبود كبوتر»،«فرشته و انجیر»،«ترانك ها» و... اشاره كرد.
 گفتگو با کافی  درباره شعر دفاع مقدس :
 
  برای شروع بفرمایید چه هدفی از نوشتن كتاب «سهم استان فارس در شعر دفاع مقدس» داشته اید؟
 
** یكی از هیجانات جامعه ما با ظهور انقلاب، قضیه جنگ و دفاع مقدس بود برای همین ادبیات انقلاب با جنگ پیوند خورد و با جنگ رشد كرد و این اتفاق آن قدر گسترده بود كه می تواند تا دیر زمانی، دستمایه ای برای هنر آفرینی باشد، چه در زمینه هنر و چه در زمینه ادب.
 
شعر اولین هنر بود كه ...
با جنگ همراه شد و این همراهی هنوز هم ادامه دارد و ادامه خواهد داشت.
 
یكی از كارهای تحقیقی و ادبی كه می شد در زمینه ادبیات دفاع مقدس و شعر جنگ انجام داد، بررسی این نوع شعر بود و تأثیر آن بر نسلهای بعدی به دلیل اینكه تاكنون كمتر بر روی شعر نسل سوم كار شده است، پیشنهاد شد كه بنده روی این موضوع با گرایش به شعر شاعران فارس این كار تحقیقی را انجام دهم.
 
ضرورت این نوع كارها هم این است كه آثار تحقیقی پیرامون ادبیات انقلاب و دفاع مقدس كم و جای بررسی های از این دست خالی است. كنكاشی پیرامون این مسأله كه تأثیر آن نوع ادبیات برمخاطب چگونه است و یا بررسی داده هایی كه می توان از آنها به عنوان ارزشهای ادبیات جنگ و دفاع مقدس نام برد. بنابراین من با این هدف سراغ این كار رفتم.
 
* شما از تأثیر جنگ بر شعر سخن گفتید، بفرمایید در حال حاضر كه جنگ تمام شده است جنگ چه تأثیری بر شعر ما دارد؟ و اصولاً چه تفاوتی در این تأثیرگذاری اتفاق افتاده است؟
 

** در حال حاضر سروده ها پرداخته تر و پیراسته تر شده است چون دیگر نه شبهات سیاسی و نه خیلی احساسات رقیق و آنی متوجه این نوع شعر است. اكنون جنگ برای شاعران نسل دوم و بخصوص شاعران نسل سوم حكم تاریخ را دارد و وقتی ما از مسأله جنگ به عنوان تاریخ یاد كنیم، خیلی از حواشی زائد آن پرداخت می شود و اصل باقی می ماند. مثلاً در حال حاضر هستند فرزندان شهدا كه خود شاعرند یا هم نسلهای آنان برای آنان شعر گفته اند. و این ها تأثیرات به جای مانده از جنگ است، اما در شرایطی متفاوت با تأثیری متفاوت كه باعث می شود خلق یك اثر شعری متفاوت از آن چیزی باشد كه در زمان جنگ و در آن دوران حساس اتفاق افتاده است.
 
تحقیق درباره شعر دفاع مقدس كم است
 
چرا كار تحقیقی جدی در زمینه شعر دفاع مقدس كم است، در حالی كه ما «كتاب سال دفاع مقدس» را داریم، كنگره شعر دفاع مقدس را داریم، هفته دفاع مقدس را داریم و...
 

** ببینید اصولاً ما ایرانی ها گرایش به تحقیق نداریم و شاعران هم بیشتر ترجیح می دهند بسرایند تا كار تحقیقی انجام دهند. در حالی كه در بعضی از جوامع بیشتر به تحقیق می پردازند. اما چرا كار تحقیقی درباره شعر دفاع مقدس كم است، نمی دانم علت چیست اما می دانم حجم تولید آثار ادبی بسیار زیاد است، اما حجم كارهای تحقیقی با این موضوع خیلی كم است و همین الان می توانم به شما بگویم در این زمینه چه آثاری خلق شده است ولاغیر. و تازه آثاری هم كه در این زمینه پدید آمده است، نیمی تذكره و گزیده شعرهاست و نیمی از آنها كار تحقیقی است.
 
حتی بزرگانی كه فكر می شد می توانند كارهای ارزشمندی در این زمینه خلق كنند، دیدیم كه كارشان به تذكره نویسی و جمع آوری گزیده شعر منتهی شد. اصلاً ما در طول تاریخ هم كمتر كار تحقیقی- پژوهشی كرده ایم و بیشتر به تولید پرداخته ایم اما اكنون زمان پروژه هایی از این دست است . زمان جنگ ضرورت داشتن و خلق آثار مرتبط با جنگ وجود داشت ولی اكنون كه عصر فراغت است، می توانیم با نگاهی به پشت سر و شناخت جریانها و بررسی آنها، آنها را تحویل نسل بعد بدهیم و حاصل كار نباید این گونه باشد كه آنها هم سیاه مشق داشته باشند و با درك و دریافت صحیح تری سراغ خلق اثر بروند.
 
* این تحقیق ها و بررسی ها تاكنون توانسته است بر جریان شعر دفاع مقدس تأثیر داشته باشد و آیا می تواند در آینده تأثیرگذار باشد؟
 
** چون خود من درگیر این كارها هستم شاید نتوانیم این تأثیرها را خوب ببینم و باید از شاعرانی این سؤال را پرسید كه مشخصاً كار آنها در این حوزه است و شعر آنها مورد نقد و بررسی قرار گرفته، اما اصولاً اگر شعر شاعری بازشكافی شود و مورد نقد و بررسی درست و اصولی قرار بگیرد در جریان شعری او تأثیرگذار خواهد بود. چون به پیشرفت ذوق او كمك می كند و باعث قوت قلب او می شود و از طرفی می تواند او را در بهتر سرودن و دیدن زاویه های نو و تازه یاری كند مثلاً وقتی در مقاله ای درباره شعر دفاع مقدس گفته می شود كه اكنون دوران دیدن شرایط پس از جنگ است و روایت مستقیم جنگ دیگر كار شایسته ای نیست این می تواند به درد همه شاعرانی كه می خواهند شعر دفاع مقدس بگویند بخورد. این یك راهنمایی خوب است و ما بعد از جنگ هم مسائل زیادی را داریم كه می توان آنها را موضوع شعر دانست مثلاً جانبازان، خانواده شهدا و...
 
هنر شعر، هنر اول
 
در گفتگویی كوتاه با فارس گفته اید استان فارس بی شك از تأثیرگذارترین استان های كشور در این حوزه شعری است علت چیست؟
 
** البته تا جایی كه یادم هست نگفته ام تأثیرگذارترین اما این را می توانم بگویم كه هنر شعر در استان فارس هنر اول است و ما در شعر انقلاب و شعر دفاع مقدس سه چهره مهم را داریم، مرحوم مردانی، مرحوم جمالی و احد ده بزرگی. این ها در جبهه اول شعر انقلاب فعالیت كرده اند و حشر و نشر شاعران این استان با این سه عزیز باعث شده است گرایش به شعر دفاع مقدس زیاد شود و آثار خوبی در این زمینه خلق شود.
 
حسرت در شعر نسل دوم
 
* در این كتاب قرار است شعر سه نسل از شاعران را مورد بررسی قرار دهید تا این مرحله از كتاب چه تفاوتی بین شعر این سه نسل دیده اید؟
 
** قطعاً شعر آغازین شعر شتاب زده ای است، شعری است كه با تهییج و حماسه همراه است و واقع گرایی می كند و حتی خیلی نگران دقیقه ها و لطایف ادبی كار هم نیست و شاعر هیجان موجود در جامعه را بازتاب می دهد و شعر بیشتر حالت تبلیغی و تحریك و تهییج دارد و ضرباهنگ شدیدی دارد و اوزان معمولاً كوتاه و تپنده است،اما در شعر نسل دوم، وزن شعرها كمی بلندتر می شود و این را در كتاب «دستی بر آتش» نشان داده ام. شعر نسل دوم هم پیوستگی هایی با شعر نسل اول دارد و مثلاً وزن شعرها در بلندی به شعر نسل اول نزدیك است و شعرها عاطفی تر و درونی ترند و حسرت پایان پذیرفتن جنگ هم در شعر نسل دوم دیده می شود؛ از دیگرمشخصات شعر نسل دوم این است كه شعر شاعران این نسل شعر واگویه است و با شهدا و رزمندگان در پیوند است، به همین دلیل حسرت در این شعر زیاد است و...
 
اما شعر نسل سوم كه شعر پس از جنگ است، همچنان كه نسل دوم با شهدا و جانبازان بزرگ شدند نسل سوم با فرزندان شهدا بزرگ شدند بنابراین به این موضوع و حوزه بیشتر پرداخته اند و دغدغه های آنها را دارند و بازتاب این دغدغه ها را در شعر این شاعران می شود دید و یا به موضوع جانبازانی می پردازد كه حالا بعد از گذشت 20 سال از جنگ زندگی متفاوتی دارند. اگر مستقیم هم به جنگ می پردازند به عنوان یك تاریخ شرافتمند به آن نگاه می كنند. و البته در این میان اعتراض ها و سؤالاتی مثل چرایی جنگ را هم دارند.
 
* نسل سوم تا چه اندازه از تجربیات و داشته ها و دانسته های نسل اول و دوم بهره برده است؟
 
** شعر نسل سوم از شعر نسل اول و دوم بهره ها برده است. همچنان كه همیشه آثار ادبی از ادبیات قبل از خود بهره می برند، اما صرفاً از داده های ادبیات جنگ بهره نبرده است. و از نظر معنا گرایش به این نوع شعر داشته اند، نگاه كردن به شعر شاعران قبل از خود در برابر نسل سوم،این مزیت را به دنبال دارد كه آنها را از بعضی از كج روی ها و سیاه مشق نوشتن ها بی نیاز كند، بنابراین در تركیب سازی ها، شناخت بعضی از شخصیتها و فضاها و... شعر نسل سوم از نسل اول و دوم بهره می برد.
 
آقای كافی به نظر می رسد هنوز تأثیرگذارترین شعرهای دفاع مقدس ما شعر شاعران نسل اول است مثلاً شعرهایی از قیصر امین پور، محمدرضا عبدالملكیان، محمدكاظم كاظمی، بیگی حبیب آبادی و... هنوز در حافظه ما هستند و گاهی زمزمه می شوند اگر با این نظر موافقید علت چیست؟
 

** در شعر نسل سوم هنوز آن دو دهه ای كه باید بگذرد، نگذشته است كه مقایسه ای اتفاق بیفتد، از طرفی اكنون دغدغه جامعه ما شعر جنگ نیست اما آن زمان دغدغه همه سرزمین ما جنگ بود و این تأثیرگذار بر شعر جنگ هم بوده است چون همان گونه كه سعی می شد تجهیزات نظامی ما توانمند باشد سعی می شد جبهه فرهنگی ما هم توانمند شود، اكنون كه من شعر نسل سوم را می بینم و می خوانم در آن شعرها دریافت های بسیار دقیق و جالبی از شعر جنگ وجود دارد. و مطمئناً شعرهای برجسته این نسل هم با گذشت زمان بیشتر دیده خواهد شد و دو دهه دیگر باید این شعرها بررسی شود و تأثیرگذاری این شعر را ببینیم. متأسفانه هنوز این دریافت و این تفكر كه باید دنبال سوژه ها و موضوعاتی بود كه در ذهن ها ته نشین شود خیلی در بین مدیران فرهنگی ما جدی نشده است، هر چند این دغدغه را رهبر ما دارند. هنوز مسؤولان ما این دغدغه را ندارند كه اگر شعر ارزشمند را حمایت كنیم و آن را به متن جامعه ببریم شعر ما درونی می شود.
 
دولتی شدن سفارشات خیلی خوب نیست
 
* آخرین سؤالم درباره آسیب شناسی شعر دفاع مقدس است، به عنوان یك محقق مهمترین آسیب كه شعر دفاع مقدس را تهدید می كند چیست؟
 
** بعضی از این آسیبهایی كه متوجه این شعر است ناشی از سفارش هایی است كه در برهه ای از تاریخ داشته ایم، این سفارشها اگرچه باعث می شد كه تعداد تولیدات بالا برود و در بین تولیدات كارهای ارزشمندی هم پیدا شود، اما گاهی شاهد خلق آثار نه چندان شایسته ای هم بودیم كه در مجموع به ادبیات دفاع مقدس آسیب می زند، اداری و دولتی شدن كار هم خیلی خوب نیست چون بعضی وقتها باعث بروز دلزدگی هایی می شود.و گاهی این اتفاقات باعث می شود حتی همان كارهایی كه شاعر با مراجعه به ضمیر خود به خلق آنها می پردازد دچار آسیب شود، در عین حال سعی كرده ام جوانب مثبت این نوع شعر را هم بیشتر ببینم، و شاید اگر كسی دیگر این نوع شعر را بررسی كند كه مثلاً بیشتر ادیب است و خیلی جانب دارانه به این موضوع نگاه نكند، بتواند دریافتهای دقیق تری از این موضوع داشته باشد.

با تشکراز:رسول گلی زاده

 




:: برچسب‌ها: غلام رضا کافی , دکترکافی ,
ن : علی رضا کریمی
ت : شنبه 10 فروردین 1392
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
http://geraldbohmer.wordpress.com/category/heel-pain یکشنبه 8 مرداد 1396 12:25 ق.ظ
Hello just wanted to give you a quick heads up. The
text in your content seem to be running off the screen in Firefox.
I'm not sure if this is a format issue or something to do with internet
browser compatibility but I thought I'd post to let you know.

The design look great though! Hope you get the issue solved soon. Cheers
at home std test دوشنبه 5 تیر 1396 03:37 ق.ظ
بسیار قلب از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب اصل آیا نه نشستن کاملا با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما قادر به من مؤمن متاسفانه فقط برای کوتاه در حالی که.

من هنوز کردم مشکل خود را با
فراز در منطق و یک خواهد را خوب
به کمک پر همه کسانی شکاف.

اگر شما که می توانید انجام من خواهد بدون شک
تا پایان مجذوب.
Armando دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:06 ب.ظ
My partner and I stumbled over here by a different web address and thought I might as well
check things out. I like what I see so now i am following
you. Look forward to looking over your web page
for a second time.
BHW چهارشنبه 30 فروردین 1396 08:59 ب.ظ
We are a group of volunteers and opening a brand new scheme in our community.
Your site offered us with useful information to work on.
You've done a formidable task and our entire group will be
thankful to you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
امكانات جانبی